Madryt to stolica kraju a zarazem największe miasto w Hiszpanii, chociaż wcale nie najpopularniejsze. Turyści przybywający na Półwysep Iberyjski kierują się zwykle ku Barcelonie, Sewilli czy Alicante. Pisarka Almudena Grandes,powiedziała kiedyś, że „Madryt jest pięknym miastem, ale o tym nie wie”. Zgadzam się z tym całkowicie. Ja także długo nie potrafiłam odkryć piękna Madrytu, dopiero przy piątej wizycie polubiłam się z miastem. Wcześniej uważałam, że miasto jest zbyt poukładane, uporządkowane, królewskie, po prostu… nudne. Co sprawiło, że zmieniłam zdanie? Nie wiem 🙂 Może spojrzałam na Madryt z innej perspektywy? Albo po prostu w końcu dałam mu szansę na bliższe poznanie się.

Madryt w reportażu Klaudii jest prawdziwy, żywy, nieco przekorny, lea głównie ludzki. Wprawdzie zaczynamy od Plaza Mayor, ale zaraz uciekamy z Madrytu turystycznego, monumentalnego, historycznego i zabytkowego. Lądujemy na obrzeżach, w dzielnicach peryferyjnych, robotniczych. Jesteśmy w barze ze ścianami obitymi boazerią, na pustej parceli, gdzie powstaje ogród społeczny, pod drzewem w parku i nad rzeką, z ludźmi. Prowadzi nas przez place, na których starsze panie w różowych loczkach wygrzewają się, popijając clara con limón. Opisuje Lavapiés, najbardziej wielokulturowy kwartał Madrytu. Odwiedza dzielnice, które stały się kolebkami ruchów sąsiedzkich, i gejowską Chuecę, w której sercu stoi Kościół Świętego Antoniego otwarty dla wszystkich – ludzi i zwierząt. Analizuje fenomen madryckiej movidy – najsłynniejszego ruchu kontrkulturowego w Hiszpanii. Pieszczoch zwraca uwagę na zwyczaje mieszkańców, ich sposób spędzania wolnego czasu, kulturę spotkań rodzinnych oraz znaczenie lokalnych targowisk, kawiarni i barów. Wyjaśnia też, dlaczego wspólne spędzanie czasu jest tak ważnym elementem hiszpańskiej kultury.

Autorka podkreśla, że historia Madrytu i jej wpływ na współczesność. Pieszczoch opisuje wydarzenia, które ukształtowały miasto – od czasów monarchii i rozwoju imperium hiszpańskiego, przez okres wojny domowej i dyktatury Francisco Franco, aż po demokratyczne przemiany końca XX wieku. Szczególną uwagę poświęca temu, w jaki sposób mieszkańcy pamiętają trudne wydarzenia z przeszłości i jak funkcjonują miejsca związane z historyczną traumą. Pokazuje, że wiele ulic, placów i budynków jest świadkami wydarzeń, które nadal budzą emocje i wpływają na społeczne dyskusje. Klaudia prowadziła też rozmowy z mieszkańcami Madrytu. Dzięki nim reportaż zyskuje autentyczność i staje się bardziej osobisty i autentyczny. Bohaterowie opowiadają o swoich doświadczeniach, wspomnieniach rodzinnych, pracy, zmianach zachodzących w mieście oraz wyzwaniach współczesności. Wiele z tych historii dotyczy problemów takich jak rosnące koszty życia, gentryfikacja, napływ turystów czy zmiany społeczne zachodzące w hiszpańskiej stolicy. Dzięki temu czytelnik poznaje Madryt nie jako idealne miejsce z folderu reklamowego, lecz jako żywe miasto z własnymi sukcesami i problemami. Autorka wiele miejsca poświęca również kulturze Madrytu. Opisuje rolę sztuki, literatury, muzyki i architektury w budowaniu charakteru miasta. W książce pojawiają się odniesienia do najważniejszych muzeów, takich jak Museo del Prado, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía czy Museo Thyssen-Bornemisza, jednak nie są one przedstawione jako obowiązkowe punkty programu wycieczki. Zamiast tego autorka tłumaczy, dlaczego te instytucje mają ogromne znaczenie dla hiszpańskiej tożsamości oraz jaką rolę odgrywają w życiu mieszkańców.

„Wysokie niebo nad Madrytem” to reportaż literacki, który pokazuje hiszpańską stolicę z zupełnie innej perspektywy niż typowe przewodniki turystyczne. Zamiast przedstawiać jedynie najbardziej znane zabytki i atrakcje turystyczne, skupia się na ludziach, historii oraz atmosferze miasta. Reportaż nie jest laurką dla Madrytu, a stara się być całościową opowieścią o tym mieście.  Książka Klaudii Pieszczoch walory reportażu, eseju i literatury podróżniczej, skłania do refleksji oraz zachęca do samodzielnego odkrywania miasta. Czytelnik nie tylko lepiej poznaje Madryt, ale także zaczyna rozumieć, dlaczego jest on jednym z najbardziej fascynujących miast Europy.

Za książkę dziękuję: