Polska jest piękna! · W podróży · Śląskie

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu. Najdostojniejsze ruiny w Polsce

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu znajduje się na Szlaku Orlich Gniazd. Prawdopodobnie jedne z najdostojniejszych ruin w Polsce. Ta prawdziwa perła Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, rozciąga się w środkowej części Jury, na najwyższym jej wzniesieniu – Górze Janowskiego, która według najnowszych wyliczeń ma wysokość 516 m n.p.m. Zamek Zamek pamięta czasy panowania Kazimierza Wielkiego, czyli początek XIV wieku, a nawet poprzednie stulecie, kiedy wśród białych, masywnych skał stały jeszcze drewniane zabudowania grodu. Majestatycznym ruinom malowniczości dodają fantazyjne formy skalne, które silnie pobudzają wyobraźnię. Nie ma się co dziwić, że każdego roku Zamek przyciąga rzesz turystów z całego kraju – jest tu co podziwiać.

Ciekawostką jest, że Zamek Ogrodzieniec był inspiracją do utworzenia Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, które miało za zadanie krzewić miłość do ojczyzny, która podczas zaborów nie istniała na mapie.

Największe Orle Gniazdo

Zamek Ogrodzieniec znajduje się na Szlaku Orlich Gniazd. Usadowiono go w bardzo atrakcyjnej lokalizacji – świetnie wkomponuje się w naturalne masywy wapienne, które dodatkowo osłaniały budowlę przed najeźdźcami. To jedna z wielu warowni na Jurze znajdująca się na szczycie ostańca, górująca ponad całą okolicą. Niedostępna, niczym orle gniazdo, stąd wzięła się nazwa głównego szlaku prowadzącego przez całą Jurę z północy na południe – Szlak Orlich Gniazd. Co ciekawe, przy budowie Zamku Ogrodzieniec wykorzystano wapno, jaja i padlinę jako część zaprawy murarskiej.

Krótko o burzliwej historii Zamku

Początki architektury obronnej w Podzamczu sięgają czasów Bolesława Krzywoustego, kiedy to na skalistym wzniesieniu powstał obronny gród, który miał chronić jego granicę przed najazdami książąt czeskich. Pierwsze mury obronne, zniszczył najazd tatarski w 1241 roku. W połowie XIV wieku Kazimierz Wielki zbudował na Górze Janowskiego gotycki zamek, którego pozostałości możemy aktualnie podziwiać. Potem przekazał go w dzierżawę  marszałkowi Królestwa Polskiego Przedborowi z Brzezia. Warownia wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk, by w pierwszej połowie XVI wieku znaleźć się w rękach rodu Bonerów, należącego do najbogatszych i najbardziej wpływowych klanów w ówczesnej Polsce. Z inicjatywy Seweryna Bonera w latach 1530-45 zamek przebudowany został na wspaniałą budowlę w stylu renesansowym. Ambitni właściciele wzorowali się w swych planach na Zamku Królewskim na Wawelu, urządzając w rezultacie z wielkim przepychem jedną z najwspanialszych rezydencji w Rzeczypospolitej. Wówczas zamek Ogrodzieniec zyskał:

  • czterokondy­gna­cyjne skrzy­dło na skałach;
  • Basztę Kre­dencer­ską;
  • Basztę Bramną z mostem zwod­zonym, fosą oraz dojaz­dem na arkadach;
  • dwukondy­gna­cyjne skrzy­dło zachod­nie (syp­i­al­nia i bib­lioteka);
  • budynki gospo­dar­cze przy dziedz­ińcu;
  • Kurzą Stopę, belu­ard oraz mur kur­tynowy;
  • sys­tem ganków, balkonów i log­gii.

Po wygaśnięciu linii męskiej Bonerów Ogrodzieniec trafiał do rąk różnych właścicieli.

Niestety ta majestatyczna budowla obronna padała też ofiarą najazdów i katastrof, które powodowały coraz większe zniszczenia. W 1587 roku Zamek Ogrodzieniec zdobyły wojska arcyksięcia Maksymiliana, pretendenta do tronu Polski. W 1655 roku – w czasie potopu – stacjonujące tu wojska szwedzkie wywołały pożar, który strawił znaczną część zamku. W 1702 roku zamek znów padł ofiarą pożaru, także wznieconego przez wojska szwedzkie, przebywające tu tym razem w czasie Wojny Północnej. Od tego czasu postępował upadek fortecy, gdyż koszty odbudowy przekraczały możliwości kolejnych właścicieli. W początkach XIX wieku ostatni mieszkańcy opuścili budowlę, której mury zaczęto rozbierać i wykorzystywać jako materiał budowlany. Ruiny zamku znacjonalizowano po II Wojnie Światowej, a prace mające na celu dostosowanie go dla zwiedzających trwały w latach 1949 – 1973.

Fantastyczne formacje skalne wokół zamku

Jura Krakowsko-Częstochowska charakteryzuje się licznymi ostańcami i skałami z okresu jury. Jednak skąd one się tutaj wzięły? W zamierzchłej przeszłości, obszar ten stanowił dno morza, co doprowadziło do powstania wielu warstw skał, w tym dolomitów, marglów i wapieni. Te ostatnie zdecydowanie dominują w tej części Polski. Natomiast ostańce powstały w wyniku procesów krasowych i zdecydowanie dodają one charakteru okolicy. Zamek Ogrodzieniec otoczony jest tymi niesamowitymi formacjami skalnymi, które pobudzają wyobraźnię, a przynajmniej moją.

Na przedzamczu zobaczymy przeróżne ostańce, czyli skały z charakterystycznym, między innymi wysoki Wielbłąd, a dalej ostańce wkomponowane w zamkowe mury obwodowe – charakterystyczny Niedźwiedź i Dwie Siostry. Ja tam widziałam skałę, która przypominała sympatycznego dinozaura Denvera, bohatera jednaj z moich ulubionych bajek sprzed lat 🙂


http://www.gfycat.com

Zwiedzanie Zamku Ogrodzieniec

Zamek Ogrodzieniec możesz zwiedzać na własną rękę lub z lokalnym przewodnikiem (około 1,5 godziny). Jeśli chodzi o odkrywanie warowni samemu, warto skorzystać z planu zwiedzania dostępnego na oficjalnego stronie atrakcji: trasa turystyczna na Zamku Ogrodzieniec. Na zwiedzanie na własna rękę warto przeznaczyć około 2 godziny.

W sezonie turystycznym już żeby wejść na przedzamcze czyli dziedziniec zamkowy zewnętrzny trzeba zakupić bilet. Trasa zwiedzania jest na bieżąco rewitalizowana i została w ostatnich latach znacząco wydłużona. Trasa zwiedzania jest bardzo ciekawa i zróżnicowana, dodatkowo z punktami widokowymi. Poniżej mapka z trasą zwiedzania.

for. http://www.zamek-ogrodzieniec.pl

Legendy związane z zamkiem

  • O czarnym psie

Kiedy w połowie XVII wieku Szwedzi napadli na zamek Ogrodzieniec, rezydencja ogrodzieniecka mocno ucierpiała. Wtedy właścicielem zamku został Stanisław Warszycki  – słynący ze złej sławy. Był to człowiek okrutny i siał strach wśród okolicznych mieszkańców, bardzo często uciekał się do tortur i znany był ze skłonności do tyranii. Chociaż uratował zamek od popadnięcia w ruinę, Warszycki zyskał miano Słowiańskiej Drakuli. Nie szczędził nawet swej żony, którą kazał chłostać publicznie, gdy sprzeciwiała się jego okrucieństwu. Inną z nich miał nawet zamurować żywcem, a tą część zamku wysadzić. Podobno takie zachowanie miało wywoływać u niego wielką radość. Mówi się, że tyran nie umarł śmiercią naturalną, ale porwał go w zaświaty sam diabeł. Kilku mieszkańców podobno widziało w świetle księżyca na murach zamkowych wielkiego Czarnego Psa, z łańcuchem u szyi i szalejącego w ciemności. Ponoć ma to być duch pana Warszyckiego, pilnujący ukrytych w zamku skarbów.

  • O żelaznych drzwiach

Bogaty właściciel zamku – Seweryn Boner, krakowski bankier i żupnik, miał śliczną i młodą żonę, która ponoć flirtowała z żołnierzami, gdy ten tylko wyjeżdżał w interesach. Pewnego dnia dopadły ją wyrzuty sumienia i poszła pomodlić się do kaplicy zamkowej, a wtedy zerwał się silny wiatr i zatrzasnął żelazne drzwi do kaplicy. Gdy Boner wrócił na zamek, nie zastał żony w komnacie i nakazał jej szukać. Dopiero po pewnym czasie odkryli, że drzwi do kaplicy zostały zatrzaśnięte. Wyrwali je, a w środku znaleźli martwą kobietę. Zrozpaczony Boner urządził jej pogrzeb i wyjechał z miejscowości, a zbóje w tym czasie obrabowali zamek i porwali wyrwane drzwi do kaplicy. Przywódca bandy wstawił je w Okienniku Wielkim, by chronić swego majątku. Aktualnie te legendarne drzwi znajdują się w kościele w Ogrodzieńcu, przy wejściu do zakrystii.

  • O dwóch braciach

Dwaj bracia, którzy byli właścicielami zamku posiadali niezwykły zmysł gospodarczy, dzięki czemu udało im się szybko wzbogacić. Jednak krzywdzili przy tym wielu ludzi. Kiedy zmarli pozostawili po sobie testament, ale nie było w nim informacji na temat dziedziczenia, a jedynie wskazówki o sposobie pochówku na dziedzińcu zamkowym – ich grobu mieli pilnować rycerze. Na nic się to zdało, bo już w pierwszą noc po ich pochowaniu, miejsce spoczynku braci zaczęły nawiedzać duchy osób, które kiedyś skrzywdzili. Rycerze broniący grobów musieli maczać miecze w wodzie święconej, aby odstraszyć zjawy. Podobno do dziś nocą można zobaczyć na dziedzińcu zamkowym duchy rycerzy toczących walkę z duszami pokrzywdzonych poddanych.

Ogrodzieniec w kulturze popularnej

Zamek Ogrodzieniec to prawdziwa gwiazda filmowa pośród polskich zamków. „Wystąpił” w wielu kultowych produkcjach filmowych i telewizyjnych, nie tylko tych polskich. Gdzie możemy zobaczyć ten wspaniały zabytek?

  • w 1973 roku zamek posłużył jako część plenerów zdjęciowych do kultowego polskiego serialu „Janosik„;
  • w 1980 roku realizowano na zamku film „Rycerz” w reżyserii Lecha Majewskiego;
  • w 1984 roku heavymetalowy zespół Iron Maiden nagrał na zamku wstawkę filmową, która została użyta w filmie „Live After Death”, którą można podziwiać w części „Behind The Iron Curtain”. Materiał został też wykorzystany przy utworze „Hallowed Be Thy Name„;
  • w 2001 roku w ruinach kręcono zdjęcia do „Zemsty” w reżyserii Andrzeja Wajdy. Wtedy zjawiły się tu wówczas sławy polskiego kina jak Daniel Olbrychski, Janusz Gajos, Katarzyna Figura, a także Roman Polański. Do zamku dobudowano duże fragmenty dekoracji, które nie zostały usunięte po zakończeniu zdjęć i nadal możemy je podziwiać;
  • w 2009 roku discopolowy zespół Systematic wykorzystał zamek Ogrodzieniec jako plener w swoim teledysku pt. „Marzenia i sny”;
  • w 2019 roku zrealizowano tam jedną ze słynnych scen (Bitwa pod Sodden) do serialu „Wiedźminprodukowanego przez platformę Netflix. To zdecydowanie przełożyło się na wzrost popularności i tak już chętnie odwiedzanego zamku, bowiem w kolejnych latach po emisji serialu, Ogrodzieniec pęka w szwach od licznie przybywających tu turystów.
    fot. http://www.netflix.pl

Imprezy i atrakcje organizowane na Zamku

  • W maju, od ponad dekady, na Zamku odbywa się Najazd Barbarzyńców, czyli Międzynarodowy Festiwal Kultury Wczesnego Średniowiecza. Właśnie wtedy, na parę dni obiekt zamkowy staje się osadą średniowieczną, do której próbowali wedrzeć się barbarzyńcy. Wszędzie znajdują się namioty z płótna, dawne stroje, garnki, ozdoby zgodne z prawdą historyczną. Rycerze walczą z Barbarzyńcami i wygląda to bardzo widowiskowo. Można zaglądać do namiotów, oglądać i smakować jadło, kupować wszystko, co ze średniowiecznym rzemiosłem jest związane. Nie brakuje atrakcji dla pasjonatów tych wczesnośredniowiecznych militariów. Można też kupić elementy dawnej broni lub samodzielnie wybić pamiątkową monetę, a nawet kupić średniowieczne stroje i materiały na ich uszycie.
  •  Od 2018 roku, we wrześniu odbywa się Juromania. Wtedy to w kilkudziesięciu miejscach na Jurze przygotowane zostają rekonstrukcje historyczne, turnieje rycerskie, pokazy taneczne, kulinarne, warsztaty, koncerty, zmagania skałkowe i linowe, teatry ognia oraz mnóstwo dobrej zabawy. Główne wydarzenia Juromanii zwykle odbywają się wokół zamków, ale również poza nimi. Są to między innymi: Zamek Olsztyn, Pustynia Błędowska, Zamek Pieskowa Skała, Podlesice z Górą Zborów i Jaskinią Głęboką, Zamek Rabsztyn, Zamek Tenczyn i oczywiście Zamek Ogrodzieniec. Więcej informacji tutaj: https://juromania.pl/
  • W okresie letnim w każdą niedzielę odbywają się tutaj pokazy rycerskie, a w piątki Wieczory z Duchami czyli spacer z przewodnikiem, z legendami i upiorami.
  • Przy samym zamku natomiast dostępne są Park Ogrodzieniec z kilkoma parkami rozrywki, park linowy AdrenaLinaPark oraz  labirynt, tzw. skalne miasto – skałki wspinaczkowe ze szlakiem turystycznym i trasami narciarstwa biegowego.
  • Niedawno otwarto nową, unikatową atrakcję turystyczną – Ogrodzieniecka Twierdza Światła. Czekają tam wspaniałe iluminacje – postacie kojarzące się z Zamkiem Ogrodzienieckim, a figury świetlne związane są ściśle z historią i legendami warowni. Zwiedzający spotkają rycerzy oraz nieodłącznie związanych z Zamkiem Ogrodzienieckim białą damę i czarnego psa na łańcuchu. Nie zabraknie także karety z końmi, luster w komnatach zamkowych. To prawdziwa gratka zarówno dla dzieci, jak i dla osób dorosłych.

Informacje praktyczne

  • Adres: ul. Zamkowa 28, Podzamcze, Ogrodzieniec
  • Strona www: https://www.zamek-ogrodzieniec.pl/
  • Godziny otwarcia: maj-sierpień – codziennie 9.00-20.00; wrzesień – codziennie 9.00-18.00; październik-kwiecień pn-pt 10.00-15.00 oraz sb-nd 10.00-17.00 
  • Cennik: bilety tylko na Zamek: normalny 19 zł, ulgowy 13 zł; Zamek i Gród: normalny 24 zł, ulgowy 17 zł
  • Na miejscu znajduje się Karczma Rycerska oraz fast food na ulicy prowadzącej do zamku.
  • Niedaleko zamku znajdują się także płatne prywatne parkingi (cały dzień to koszt około 10 zł).

Wszystkie zdjęcia umieszczone w tym poście są moją własnością, chyba że zaznaczono inaczej. Kopiowanie i używanie bez mojej zgody jest zabronione.

5 myśli na temat “Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu. Najdostojniejsze ruiny w Polsce

  1. Bardzo wyczerpujący temat wpis. Kiedyś chciałam odwiedzić te ruiny, jednak zawsze nie było mi po drodze. Może za rok.. 🙂

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s